Nhận biết các loại tiêu chảy thường gặp và biện pháp xử trí kịp thời

34

Bệnh tiêu chảy được biết như là một trong những nguyên nhân gây tử vong phổ biến trên thế giới, nhất là đối với nhóm trẻ em dưới 5 tuổi. Do nhiều nguyên nhân khác nhau, các loại bệnh tiêu chảy sẽ có các triệu chứng riêng và cách điều trị phù hợp. 

Các loại bệnh tiêu chảy thông thường được chia thành hai nhóm chính, đó là tiêu chảy cấp tính và tiêu chảy mãn tính. Dựa trên những kiến thức về biểu hiện bệnh, bạn hoàn toàn có thể dễ dàng phân biệt đây là loại tiêu chảy nào, mức độ nguy hiểm ra sao và xử lý nhanh chóng, tránh tình trạng diễn biến bệnh xấu đi.

1. Định nghĩa tiêu chảy cấp tính và tiêu chảy mãn tính:

1.1. Tiêu chảy cấp tính:

Với các loại bệnh tiêu chảy kể trên, tiêu chảy cấp tính phổ biến và có mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe nhẹ hơn. Người mắc phải tiêu chảy cấp thường đi vệ sinh với phân nhiều, lỏng từ 3 – 10 lần/ngày và tình trạng kéo dài không quá 14 ngày. Trong đó, tiêu chảy cấp chia thành 02 nhóm nhỏ:

  • Nhóm tiêu chảy cấp có xâm nhập, đi kèm theo sốt và phân có máu do ký sinh trùng gây nên hoặc viêm ruột xuất tiết,
  • Nhóm tiêu chảy cấp không có xâm nhập, không sốt nhưng phân có máu, do nhiễm virus gây nên.

1.2. Tiêu chảy mãn tính:

Với mức độ nặng hơn, tiêu chảy mãn tính có triệu chứng và tần suất đi ngoài tương tự, nhưng lại kéo dài liên tục từ 04 tuần trở lên. Nếu không có biện pháp điều trị kịp thời, người bệnh còn có nguy cơ cao bị suy dinh dưỡng, các biến chứng về tim mạch, thần kinh.

Bạn có thể phân biệt các loại bệnh tiêu chảy là cấp tính hay mãn tính dựa trên thời gian phát bệnh kéo dài.

Bạn có thể phân biệt các loại bệnh tiêu chảy là cấp tính hay mãn tính dựa trên thời gian phát bệnh kéo dài. 

2. Nguyên nhân gây bệnh:

Nhìn chung, bệnh tiêu chảy cấp và mãn tính đều xuất phát từ những nguyên nhân khá tương tự nhau, có thể kể đến là:

  • Thói quen ăn uống thiếu khoa học, đa phần là do sử dụng và phụ thuộc quá nhiều vào các loại đồ ăn, thức uống chứa cồn, cafein, đường và chất tạo ngọt nhân tạo. Ví dụ: rượu, bia, nước ngọt có ga, bánh kẹo,…
  • Các bệnh dị ứng khiến người bệnh kém hấp thu đường hoặc chất béo (như dị ứng gluten, lactose,…). Khi người bệnh ăn các sản phẩm chứa thành phần bị dị ứng, cơ thể sẽ không có khả năng tiêu hóa và dung nạp chất này, từ đó sinh ra bệnh tiêu chảy.
  • Ảnh hưởng do tác dụng phụ của thuốc kháng sinh, thuốc và thảo dược giúp nhuận tràng, hóa chất điều trị bệnh ung thư,…
  • Bị nhiễm trùng do tiếp xúc và lây các loại vi trùng và ký sinh trùng xuất hiện trong thực phẩm bẩn, nguồn nước ô nhiễm, môi trường sống mất vệ sinh,…
  • Hội chứng ruột kích thích (IBS) khiến rối loạn chức năng của ruột già hay các loại bệnh viêm ruột khác, phổ biến nhất đó là bệnh Crohn và viêm loét đại tràng.
  • Một số nguyên nhân khác do bệnh truyền nhiễm, phẫu thuật (nhất là về ổ bụng, ống tiêu hóa,..), các khối u,…

Trong đó, tiêu chảy cấp tính phần lớn là do nhiễm khuẩn, còn tiêu chảy mãn tính là xuất phát từ nhiều nguyên nhân phức tạp khác nhau, tùy vào cơ địa và tiền sử bệnh trước đây của người mắc phải..

Nguyên nhân gây bệnh tiêu chảy phần lớn là do thói quen sinh hoạt kém vệ sinh và ảnh hưởng do tác dụng phụ của thuốc/bệnh liên quan

Nguyên nhân gây bệnh tiêu chảy phần lớn là do thói quen sinh hoạt kém vệ sinh và ảnh hưởng do tác dụng phụ của thuốc/bệnh liên quan

3. Cách xử lý khi mắc các loại bệnh tiêu chảy:

3.1. Điều trị biến chứng:

Trong thời gian đầu từ 1 – 2 tuần mắc bệnh, thông qua các triệu chứng bên ngoài như đi ngoài phân lỏng, sốt, nôn…, bạn sẽ khó có thể phân biệt được đâu là tiêu chảy cấp tính hay mãn tính. Vì vậy, nếu tình trạng bệnh không quá nặng, bạn hoàn toàn có thể chủ động điều trị triệu chứng tại nhà, tức là giảm số lần đi ngoài, hạn chế mất nước và kiệt sức ở người bệnh bằng các cách sau:

  • Sử dụng các loại thuốc có tác dụng cầm đi vệ sinh như Smecta, Loperamide, Berberin,…Tuy nhiên, bạn cần phải lưu ý là không nên quá lạm dụng thuốc, sử dụng quá liều, thay vào đó, tuân thủ hướng dẫn, ghi lại số lần và liều lượng sử dụng để có thể thông tin cho bác sĩ trong trường hợp tình trạng trở nặng, phải nhập viện.
  • Uống nhiều nước và các dung dịch bù điện giải để cung cấp kali, natri cho cơ thể. Lưu ý, bạn cần cân nhắc sử dụng nước ép trái cây để bổ sung nước vì một số loại có thể khiến tình trạng nặng hơn và hạn chế tuyệt đối nước có ga, có cồn.

Thông thường, chỉ với những biện pháp trên, đa phần bệnh nhân mắc tiêu chảy cấp tính sẽ tự khỏi sau 05 ngày áp dụng. Ngược lại, nếu tình trạng đi ngoài chỉ giảm đi và không chấm dứt hẳn trong những ngày tiếp theo, bạn có nguy cơ cao mắc phải tiêu chảy mãn tính. Lúc này, việc bạn cần làm là nhập viện, lắng nghe sự tư vấn và tiếp nhận điều trị từ đội ngũ y bác sĩ có chuyên môn.

Sử dụng các thuốc đặc trị tiêu chảy với liều lượng phù hợp sẽ giúp bạn cầm đi vệ sinh

Sử dụng các thuốc đặc trị tiêu chảy với liều lượng phù hợp sẽ giúp bạn cầm đi vệ sinh

3.2. Điều trị nguyên nhân gây bệnh:

Dựa trên việc xét nghiệm và chẩn đoán của bác sĩ, để hạn chế và chấm dứt hẳn việc mắc phải các loại bệnh tiêu chảy, nhất là tiêu chảy mãn tính, bạn cần phải hạn chế hoặc loại bỏ tận gốc nguyên nhân gây bệnh. 

  • Nếu như bệnh xuất phát từ việc lây nhiễm qua đường ăn uống, bạn cần phải tuân thủ chế độ ăn an toàn, hợp vệ sinh, ăn chín uống sôi và hình thành thói quen rửa tay thường xuyên. 
  • Nếu như tiêu chảy do các loại bệnh đường ruột khác, bác sĩ sẽ đưa ra một liệu trình điều trị phù hợp để chữa trị.
  • Nếu như bệnh do kháng sinh, bạn cần ngưng sử dụng các loại thuốc có thành phần gây tiêu chảy và nhờ bác sĩ thay thế bằng thuốc khác phù hợp.

Tùy thuộc vào các loại bệnh tiêu chảy cấp tính hay mãn tính, mức độ nghiêm trọng và ảnh hưởng lâu dài về sau cũng khác biệt. Việc trang bị những kiến thức cơ bản để hiểu và phản ứng kịp thời đối với từng loại bệnh sẽ giúp bạn hạn chế được những rủi ro không đáng có.